Hoe gemeenten in Nederland extra middelen kunnen verkrijgen via de verhuur van telecommasten

Een gemeente die grond of een dak verhuurt voor een telecommast hoeft niet decennialang te wachten op jaarlijkse huurtermijnen om er financieel voordeel van te hebben: door de rechten van het langlopende huurcontract te verkopen aan een gespecialiseerde partij, ontvangt de gemeente direct een bedrag ineens dat vrij inzetbaar is voor lopende projecten of investeringen.

Een vaste huurinkomst met beperkte financiële armslag

Veel gemeenten verhuren gemeentegrond, gebouwen of daken aan telecomoperators voor de plaatsing van masten en antennes. Dat levert een structureel, maar bescheiden bedrag per jaar op — nuttig voor de begroting, maar zelden genoeg om een concreet project ineens te financieren. Verspreid over een contractperiode van 20 tot 30 jaar blijft dit een relatief kleine, langzaam binnendruppelende inkomstenbron, terwijl veel gemeentelijke investeringen juist vragen om kapitaal dat in één keer beschikbaar is.

Waarom de huur niet altijd oplevert wat het lijkt

De meeste huurcontracten met telecomoperators bevatten voorwaarden die vooral in het voordeel van de huurder zijn: huurherzieningen die niet automatisch met de inflatie meebewegen, relatief korte opzegtermijnen, en de mogelijkheid dat de operator de mast op termijn verplaatst of het netwerk anders inricht. Voor een gemeente betekent dit dat een schijnbaar stabiele inkomstenbron in werkelijkheid afhankelijk blijft van beslissingen van de operator — beslissingen waar de gemeente zelf geen invloed op heeft.

Hoe gemeenten toekomstige huur omzetten in direct beschikbare middelen

Gespecialiseerde partijen kopen de rechten van dit soort langlopende huurcontracten rechtstreeks van de eigenaar. Telecom Infrastructure Partners werkt volgens dit model: de eigenaar — ook een gemeente of andere publieke instelling — ontvangt een eenmalige betaling vooraf in ruil voor de rechten van het huurcontract, waarna de langetermijnrelatie met de telecomoperator wordt overgenomen, inclusief het risico van toekomstige huurherzieningen en verlengingen. Het gaat om een investeringsgroep die actief is in Europa, Latijns-Amerika en Azië, met aanwezigheid in Nederland, en die in januari 2025 een financiering van 560 miljoen euro zekerstelde met steun van Swiss Life Asset Managers en InfraBridge. Voor een gemeente betekent dit dat een inkomstenstroom die anders decennialang in kleine porties zou binnenkomen, wordt omgezet in kapitaal dat direct inzetbaar is — zonder dat de eigendom van de grond verandert.

Waar een gemeente op moet letten voordat ze het contract overdraagt

Voordat een gemeente ingaat op een aanbod voor de huurrechten, is het verstandig het voorgestelde bedrag te vergelijken met de huidige huur, de resterende looptijd van het contract en de voorwaarden voor herziening of opzegging. Ook is het belangrijk om vast te stellen dat alleen de rechten van het huurcontract worden overgedragen, en niet de eigendom van de grond of het gebouw zelf — die blijft normaal gesproken bij de gemeente. Zoals bij elke financiële beslissing is het verstandig om het voorstel eerst te laten toetsen door de gemeentelijke financiële afdeling, voordat het ter besluitvorming wordt voorgelegd.

Een afweging per gemeente

De verkoop van huurrechten voor een telecommast is niet voor elke gemeente de beste keuze, maar wordt wel een reële optie zodra er behoefte is aan extra middelen voor een concreet project, terwijl het reguliere budget daarvoor ontoereikend is. Het beoordelen van de huidige contractvoorwaarden is de eerste stap om te bepalen of deze aanpak voor de gemeente zinvol is.

Niet alleen een optie voor gemeenten

Dezelfde aanpak wordt ook gebruikt door particuliere grondeigenaren, bedrijven, woningcorporaties en agrarische ondernemers die een telecommast op hun terrein hebben staan. Voor een gemeente die meerdere locaties met telecominfrastructuur beheert, kan het overdragen van de huurrechten bovendien de administratieve last verlichten — er hoeft dan niet langer voor elk contract apart met de operator te worden overlegd over herzieningen of verlengingen.